പുരി ജഗനാഥ ക്ഷേത്രം/Puri Jagannath Temple Facts

പുരി ജഗനാഥ ക്ഷേത്രം...ഇന്ത്യയിലെ ഹൈന്ദവ വിശ്വാസികള്‍ക്കിടയില്‍ പുരിയുടെയത്രയും പ്രശസ്തമായിട്ടുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രം ഉണ്ടോ എന്ന കാര്യം സംശയമാണ്. അത്രയധികം പേരുകേട്ടതാണ് ഒഡീഷയിലെ തീരദേശമായ പുരിയില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ധാരാളം പ്രത്യേകതകള്‍ നിറഞ്ഞതുകൂടിയാണ്. ഒരുപക്ഷേ, പ്രകൃതി നിയമങ്ങളെപ്പോലും വെല്ലുവിളിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള സംഭവങ്ങള്‍ അരങ്ങേറുന്ന പുരി ജഗനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിശേഷങ്ങള്‍....
കാറ്റിന്റെ എതിര്‍ദിശയില്‍ പറക്കുന്ന പതാകയുള്ള അത്ഭുത ക്ഷേത്രം

   ‎കാറ്റിന്റെ ഗതിക്കനുസരിച്ച് പറക്കുന്ന പലതും നമ്മള്‍ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശത്തിലെ പട്ടം മുതല്‍ വിരിച്ചിടുന്ന തുണികള്‍ വരെ കാറ്റിന്റെ ഗതിക്കനുസരിച്ചുള്ളതാണ്. എന്നാല്‍ പുരി ജഗനാഥ ക്ഷേത്രത്തില്‍ പ്രകൃതിയുടെ ഈ നിയമങ്ങള്‍ ബാധകേ അല്ല. ഇവിടെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗോപുരത്തിനു മുകളില്‍ ഉയര്‍ത്തി

ഭസ്മം ചന്ദനം കുങ്കുമം കുറികള്‍ തൊടേണ്ടാതെങ്ങനെ / Bhasmam Chandanam Kunkumam Kurikal Thodendathengane

1. ശൈവമായതിനെ കുറിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന തിലകം ഏത്?
       ഭസ്മം

2. വൈഷ്ണവമായതിനെ കുറിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന തിലകം ഏത്?
         ചന്ദനം

3. ശാക്തമായതിനെ കുറിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന തിലകം ഏത്?
        കുങ്കുമം

4. മൂന്ന് (3) എണ്ണത്തിലുള്ള ഭസ്മകുറി തൊടുവാൻ ആർക്കാണ് അധികാരമുള്ളത്?
         സന്ന്യാസി

5. ഭസ്മം തൊടേണ്ടത് എങ്ങിനെയാണ്?
         നെറ്റിക്ക് കുറുകെയായി

6. ചന്ദനം തൊടേണ്ടത് എങ്ങിനെയാണ്?
        നെറ്റിക്ക് ലംബമായി

7. ദേവീ സ്വരൂപമായ കുങ്കുമം എങ്ങിനെയാണ് തൊടേണ്ടത്?
        പുരികങ്ങൾക്ക് മദ്ധ്യേ വൃത്താകൃതിയിൽ

8. ചന്ദനം തൊടേണ്ട വിരൽ ഏതാണ്?
        മോതിരവിരൽ

9. കുങ്കുമം തൊടേണ്ട വിരൽ ഏതാണ്?
         നടുവിരൽ

10. ചന്ദനം കുങ്കുമം ഭസ്മം ഇവ മൂന്നും കൂടി തൊടുന്നത് എന്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്?
        ത്രിപുരസുന്ദരിയുടെ

11. ഭസ്മത്തിന് പറയുന്ന മറ്റൊരു പേരെന്ത്?
         വിഭൂതി

12. ഭസ്മം നനച്ചു തൊടേണ്ടത് ഏത് സമയത്താണ്?
         രാവിലെ

13. ഭസ്മം നനക്കാതെ തൊടേണ്ടത് ഏത് സമയ

സൂര്യ നമസ്കാരം / Soorya Namaskaram Gunangal/ Surya Namaskaram

സൂര്യ നമസ്കാരം = കുറ്റമറ്റ ദഹനവ്യവസ്ഥ (Digestive System)

വായും, വയറും, കരളും, പിത്താശയവും, പക്വാശയവും, കുടലുകളും, ആഗ്നേയ-ഗ്രന്ഥിയും, (pancreas) ഉൾപ്പെടുന്ന ദഹനവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനം കുറ്റമറ്റതാക്കുന്നു. വിശപ്പും ദീപനവും പാചനവും മെച്ചപ്പെടുന്നു.

സൂര്യ നമസ്കാരം =    ഹോർമോണുകളുടെ നല്ല പ്രവർത്തനം (Endocrine system)

ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഹോർമോണുകളുടെയും പ്രവർത്തനം നേരെയാക്കുന്നു. കഴുത്ത് ഭാഗം വലിയുകയും വളയുകയും അമരുകയും ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടു എല്ലാ ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന തൈറോയിഡ്-ഗ്രന്ഥി പ്രത്യേകിച്ചും പ്രവർത്തനോന്മുഖമാവുന്നു

സൂര്യ നമസ്കാരം = ശരീര മാലിന്യ വിസർജ്ജനം (Excretory system)

മല-മൂത്ര-വിയർപ്പുകൾ  വേണ്ടവിധം  പുറം തള്ളപ്പെടുന്നതു കൂടാതെ, ശ്വാസകോശത്തിൽ വളരെയധികം വായു നിറഞ്ഞു ഒഴിയുന്നതുകൊണ്ടു രക്തത്തിൽ ഒക്സിജൻ കൂടുതലാ

മനുസ്മൃതിയും തെറ്റ് ധാരണനകളും / Manusmrithiyum Thettu Dharanayunm

"ന: സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്ര്യമര്‍ഹതി"

എന്ന തുമ്പും വാലുമില്ലാത്ത ഒരുവരി ശ്ലോകവുമായി മനുസ്മൃതി കത്തിക്കാനും അതിനെതിരെ ജനവികാരം മനുസ്മൃതി... അറിയേണ്ടതും വളരെ വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുന്നേ തന്നെ പടയൊരുക്കം നടന്നിരുന്നു ഇന്നും അതിന്‍റെ ചില അലയൊലികള്‍ കേള്‍ക്കുന്നുണ്ട് അതുകൊണ്ട് തന്നെ അതിനെക്കുറിച്ച് ചില കാര്യങ്ങള്‍ പങ്കുവെക്കാനുള്ള എന്റെ ഒരു എളിയ ശ്രമമാണിവിടെ....

"പിതാ രക്ഷതി കൌമാരേ

ഭര്‍ത്താ രക്ഷതി യൌവനേ

പുത്രോ രക്ഷതി വാര്‍ദ്ധക്യേ

ന സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്ര്യമര്‍ഹതി"

എന്നാണ് നേരത്തെ എഴുതിയ വാലിന്‍റെ പൂര്‍ണ്ണരൂപം

മനു എന്ന നിയമജ്ഞന്‍ പതിനെട്ടു നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കു മുമ്പു്

(മന്വന്തരവും മത്സ്യാവതാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വായംഭുവമനുവാണു ഇദ്ദേഹമെന്ന്ഐതിഹ്യം )

അന്നത്തെ പീനല്‍ കോഡ് എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന മനുസ്മൃതിയില്‍ എഴുതിവെച്ചതാണിതു്.

"ഒരു പെണ്‍കുട്ടി തന്‍റെ കൌമാരത്തില്‍ പിതാവിനാല്‍ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം"

"സ്വന്തം ഭര്‍ത്താവാണ് യൌവനത്തില്‍ അവള്‍ക്ക് തുണയാകേണ്ടത്"

"അവളുടെ വാര്‍ദ്ധക്യത്തില്‍ സ്വന്തം മകനോ അഥവാ മകളോ താങ്ങും തണലുമായി കൂടെ വേണം"

" ആയതിനാല്‍ അവള്‍ സ്വതന്ത്രയ

ശ്രീ കാടാമ്പുഴ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം/Sree Kadampuzha Bhagavathi Temple

കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയില്‍ മാറാക്കര പഞ്ചായത്തില്‍ ,കോട്ടക്കലിനടുത്ത്‌ കാടാമ്പുഴയില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രമാണ്‌ കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം. പ്രധാന മൂര്‍ത്തി കിരാതരൂപിണിയായ പാര്‍വ്വതിയാണ്‌. ഇവിടത്തെ മുട്ടറുക്കല്‍ വഴിപാട്‌ പ്രസിദ്ധമാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ വിഗ്രഹങ്ങളില്ല. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ തൃക്കാര്‍ത്തിക ഒഴികെ ഉത്സവമോ മറ്റാഘോഷങ്ങളോ ക്ഷേത്രത്തില്‍ നടത്തപ്പെടുന്നില്ല. നൂറ്റെട്ട്‌ ദുര്‍ഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം.

ഐതിഹ്യം

പാശുപതാസ്‌ത്രം സമ്പാദിക്കാന്‍ അര്‍ജ്ജുനന്‍ പരമശിവനെ ധ്യാനിച്ചു. എന്നാല്‍ അര്‍ജ്ജുനന്റെ അഹങ്കാരം അടങ്ങിയ ശേഷമേ ദിവ്യായുധം നല്‌കിയിട്ട്‌ ഫലമുള്ളു എന്ന്‌ ശിവന്‍ തീരുമാനിക്കുകയും അതിനുവേണ്ടി ശിവനും പാര്‍വ്വതിയും കാട്ടാളവേഷത്തില്‍ അര്‍ജ്ജുനന്‍ തപസ്സു ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്ത്‌ എത്തുകയും ചെയ്‌തു. ദുര്യോധനന്‍ മുകാസുരനെ, അര്‍ജ്ജുനന്റെ തപസ്സ്‌ മുടക്കുവാന്‍ വേണ്ടി , പന്നിയുടെ വേഷത്തില്‍ പറഞ്ഞയച്ചു. ഇതു കണ്ടുനിന്ന ശിവന്‍ പന്നിയെ അമ്പെയ്‌തു. ഉപദ്രവിക്കാന്‍ വന്ന പന്നിയെ അര്‍ജ്ജുനനും അമ്പെയ്‌തു വീഴ്‌ത്തി. പന്നിയെ കൊന്ന അവകാശവാദവുമായി ശിവനും അര്‍ജ്ജുനനും തമ്മില്‍ യുദ്ധമായി. അമ്പുകളേറ്റ്‌ ശിവന്റെ ശരീരം കീറിമുറിഞ്ഞപ്പോള്‍ പാര്‍വ്വതി അര്‍ജ്ജുനനെ ശപിച്ചു എയ്യുന്ന ശരങ്ങള്‍ പുഷ്‌പങ്ങളായി വര്‍ഷിക്കട്ടേയെന്ന്‌. കാട്ടാളവേഷത്തില്‍ വന്നിരിക്കുന്നതു ശിവനും പാര്‍വ്വതിയുമാണെന്ന്‌ മനസ്സിലാക്കിയ അര്‍ജ്ജുനന്‍ സാഷ്‌ഠാംഗം പ്രണമിച്ച്‌ മാപ്പപേക്ഷിച്ചു. ശിവനും പാര്‍വ്വതിയും സന്തുഷ്ടരായി പാശുപതാസ്‌ത്രം സമ്മാനിച്ചു. ആ കാട്ടാളസ്‌ത്രീയുടെ ഭാവമാണ്‌ കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ക്‌. അര്‍ജ്ജുനബാണങ്ങള്‍ പൂക്കളായി വര്‍ഷിച്ചതിന്റെ സ്‌മരണയ്‌ക്കായി പ്രതിഷ്‌ഠയ്‌ക്കു ശേഷം ശങ്കരാചാര്യസ്വാമികള്‍ പൂമൂടല്‍ ചടങ്ങ്‌ ആരംഭിച്ചത്‌ എന്നാണ്‌ ഐതിഹ്യം.

പ്രതിഷ്‌ഠ

കിരാത രൂപിണിയായ പാര്‍വതിയാണ്‌ . വിഗ്രഹമില്ല. ഒരു ദ്വാരത്തില്‍ സ്വയംഭൂ ചൈതന്യം. പടിഞ്ഞാഞ്ഞാറോട്ടു ദര്‍ശനമരുളുന്നു

ഉപദേവത

ഒരേ വിഗ്രഹത്തില്‍ തെക്കോട്ട്‌ ദര്‍ശനമായി നരസിംഹമൂര്‍ത്തിവടക്കോട്ട്‌ ദര്‍ശനമായി സുദര്‍ശനചക്രവും ശ്രീകോവിന്റെ മുന്നില്‍ ഉയര്‍ന്നുകാണുന്ന തറയില്‍ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്‌ നാഗകന്യകയുടെയും തെക്കുഭാഗത്ത്‌ പൂര്‍ണ്ണ പുഷ്‌കലാസമേതനായ ശാസ്‌താവിന്റെയും പ്രതിഷ്‌ഠയുണ്ട്‌.

വഴിപാടുകള്‍

മുട്ടറുക്കല്‍

പ്രധാന വഴിപാട്‌ മുട്ടറുക്കല്‍ ആണ്‌. നാളികേരങ്ങള്‍ മുട്ടറുക്കലിനു ഉണ്ടാകും. പുറത്തുനിന്നും നാളികേരം വാങ്ങി ക്ഷേത്രക്കുളത്തില്‍ മുക്കിയാണ്‌ ഭക്തര്‍ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളില്‍ കടക്കേണ്ടത്‌. നാളും, പേരും, മുട്ടറുക്കല്‍ എന്തിനോ അതും പറഞ്ഞ്‌ ശാന്തിക്കാരന്‍ ശ്രീകോവിലില്‍ നാളികേരം ഉടയ്‌ക്കുന്നു. ഉടയ്‌ക്കുന്നതനുസരിച്ച്‌ ശരിയായോ, ദോഷം തീര്‍ന്നോ എന്നു മനസ്സിലാക്കുന്നു. നാളികേരത്തിന്റെ രണ്ട്‌ മുറികളും വഴിപാടുകാരനു തന്നെ നല്‍കുന്നു. ഭൂമിമുട്ട്‌, ഗൃഹമുട്ട്‌, വിദ്യാമുട്ട്‌, മംഗലമുട്ട്‌, സന്താനമുട്ട്‌, ശത്രുമുട്ട്‌, വാഹനമുട്ട്‌ എന്ന്‌ പല മുട്ടറുക്കല്‍ വഴിപാട്‌ നടത്തുന്നുണ്ട്‌.

പൂമൂടല്‍

മുട്ടറുക്കലാണ്‌ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനവഴിപാടെങ്കിലും പരിപാവനവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ മറ്റൊരു വഴിപാടാണ്‌ പൂമൂടല്‍. ഒരു ദിവസം ഒരാള്‍ക്കു മാത്രമേ ഈ വഴിപാട്‌ നടത്തുകയുള്ളു. ദേവിക്ക്‌ ആദ്യ പൂമൂടല്‍ നിര്‍വഹിച്ചത്‌ ശങ്കരാചാര്യസ്വാമികള്‍ എന്നാണ്‌ ഐതിഹ്യം.

മറ്റു വഴിപാടുകള്‍

ദേഹപുഷ്‌പാഞ്‌ജലി
രക്തപുഷ്‌പാഞ്‌ജലി
ത്രികാലപൂജ

പൂജാക്രമം
രാവിലെ

4.30 am നടതുറക്കല്‍
4.45 am അഭിഷേകം,മലര്‍നിവേദ്യം
5.15 am മലര്‍നിവേദ്യ ശേഷം ദര്‍ശനം
5.30 am ഉഷ:പൂജ
6.00 am മുട്ടറുക്കല്‍ വഴിപാട്‌ ആരംഭം.
7.00 am അന്നപ്രാസം
10.00 am മുതല്‍ പൂമൂടല്‍ ,അലങ്കാരം ,നിവേദ്യം ,മുതലായവ
11.30 മാ മുതല്‍ 12.30 മാ ഉച്ചപൂജ

വൈകുന്നേരം

3.30 pm നടതുറക്കല്‍
3.30 pm മുതല്‍ 5.00 pm വരെ മുട്ടറുക്കല്‍
5.30 pm മുതല്‍ 6.45 pm വരെ അത്താഴ പൂജ
7.00 pm നട അടയ്‌ക്കല്‍
ക്ഷേത്രത്തിലേയ്‌ക്ക്‌ എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാം
തൊട്ടടുത്ത പട്ടണമായ തിരൂര്‍ നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേയ്‌ക്ക്‌ കാടാമ്പുഴക്ഷേത്രത്തിലേയ്‌ക്ക്‌ ബസ്‌ സൌകര്യം ലഭ്യമാണ്‌ (19 km )
തൊട്ടടുത്ത റെയില്‍വേ സ്‌റ്റേഷന്‍ തിരൂര്‍
ഏറ്റവുമടുത്ത വിമാനത്താവളം കോഴിക്കോട്‌ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളം (41 km )

ക്ഷേത്ര വിലാസം
കാടാമ്പുഴ ശ്രീ പാര്‍വതി ദേവസ്വം
കാടാമ്പുഴ മലപ്പുറം ജില്ല
ഫോണ്‍ :0494 615790 ,261579

അയ്യപ്പന്മാര്‍ ബ്രഹ്മചര്യ വ്രതം പാലിേക്കണ്ടത് എന്തു കൊണ്ട്? / Ayyappanmar Brahmacharya Vratham Palikkendathenthukond

അയ്യപ്പന്‍മാര്‍ എന്തുകൊണ്ടാണ് ബ്രഹ്മചര്യ വ്രതം പാലിക്കണം എന്ന് പറയുന്നത്? പലര്‍ക്കും സംശയം ഉള്ള ഒരു കാര്യമാണ് ഇത്. പലേപ്പാഴും അയ്യപ്പന്‍മാര്‍ 41 ദിവസേത്തക്ക് ഇത് പാലിക്കണം എന്ന് പറയുേമ്പാള്‍ അത് മറികടക്കാന്‍ വേണ്ടി നേരെത്ത തെന്ന മാലയിട്ട് പോവുക, പലതരത്തില്‍ തിരിച്ചുവരുക തുടങ്ങിയ ശീലങ്ങളുണ്ടാകും.

ഇതൊക്കെ വ്രതത്തെ നേരാംവണ്ണം പാലിക്കാന്‍ കഴിയാെത വരുേമ്പാള്‍ ചെയ്തു കാണുന്ന പ്രവൃത്തികളാണ്. ഇത് ശരിയല്ല. കാരണം വ്രതശുദ്ധി പൂര്‍ണ്ണമാവണെമങ്കില്‍ ബ്രഹ്മചര്യം നിര്‍ബന്ധമാണ്. ഏവരും ബ്രഹ്മചര്യം പാലിേക്കണ്ടതുണ്ട്. ഗൃഹസ്ഥാശ്രമികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഏക പത്നീവ്രതം എന്നതാണ് ബ്രഹ്മചര്യം, എന്നാല്‍ 41 ദിവസത്തെ വ്രതത്തില്‍ ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകള്‍ എന്താണ്?

ഒരു യാഗത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുന്ന യജമാനന്‍ എങ്ങനെനയായിരിക്കണം എന്ന് മീമാംസദര്‍ശനത്തില്‍ പറയു

ശബരിമല ശ്രീ ധര്‍മശാസ്താ ക്ഷേത്രം / Sabarimala Sri Ayyappa Kshethram / Sri Dharma Sastha Temple

ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസതമായ തീര്‍ത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് ശബരിമല ധര്‍മ്മശാസ്താക്ഷേത്രം. ശാസ്താവാണ് പ്രധാന മൂര്‍ത്തി. കേരളത്തില്‍ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയില്‍ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായ ശബരിമലയില്‍ ആണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയില്‍ വച്ച് തീര്‍ത്ഥാടക സന്ദര്‍ശനത്തില്‍ രണ്ടാം സ്ഥാനം ശബരിമലക്കുണ്ട്. തിരുപ്പതിയാണ് ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത്. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വര്‍ഷത്തില്‍ എല്ലാദിവസവും ഇവിടെ പൂജയോ തീര്‍ത്ഥാടനമോ നടക്കുന്നില്ല. നവംബര്‍, ഡിസംബര്‍ മാസങ്ങളില്‍ മണ്ഡലക്കാലം എന്നറിയപ്പെടുന്ന 41 ദിവസങ്ങളാണ് ശബരിമലയിലെ പ്രധാന തീര്‍ത്ഥാടനകാലയളവ്. ഇതിനുപുറമേ എല്ലാ മലയാളമാസങ്ങളിലേയും ആദ്യത്തെ അഞ്ചുദിവസങ്ങളിലും ദര്‍ശനമനുവദിക്കുന്നു.കടല്‍നിരപ്പില്‍ നിന്നും ഏതാണ്ട് 914 മീറ്റര്‍ ഉയരത്തിലാണ് ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം. വര്‍ഷാവര്‍ഷവും ഏതാണ്ട് 4 മുതല്‍ 5 കോടി വരെ തീര്‍ത്ഥാടകര്‍ ഇവിടേക്കെത്താറുണ്ട്. ബ്രഹ്മചാരി സങ്കല്പത്തിലുള്ളതാണ് ഇവിടുത്തെ ധര്‍മ്മശാസ്താ പ്രതിഷ്ഠ. അതിനാല്‍ ഋതുമതി പ്രായഗണത്തിലുള്ള (10 മുതല്‍ 50 വയസ്സു വരെ) സ്ത്രീകളെ ശബരിമലയില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കാറില്ല.ശബരിമലയെ ചുറ്റിയുള്ള ഓരോ മലമുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. നിലക്കല്‍, കാളകെട്ടി, കരിമല തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളില്‍ ഇന്നും ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ കാണാം. മറ്റ് മലകളില്‍ ക്ഷേത്രാവശിഷ്ടങ്ങളും. അയ്യപ്പന്‍ മഹിഷിയെ വധിച്ച ശേഷം ധ്യാനത്തിലിരുന്നത് ശബരിമലയിലാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള 18 മലകളിലെ 18 മലദൈവങ്ങള്‍ക്കു നടുവിലാണ് അയ്യപ്പക്ഷേത്രമെന്നും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ് ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള 18 പടികള്‍ എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. അയ്യപ്പന്‍ വിഷ്ണുവിന്റേയും ശിവന്റേയും പുത്രനായാണു കരുതപ്പെടുന്നത്.ഇതു ശൈവവൈഷ്ണവ ഐക്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്ന വാദവും നിലവിലുണ്ട്. രാമായണത്തില്‍ ശബരിപീഠം എന്നും കൂടാതെ ശബരി ആശശ്രമാം എന്നും പറയുന്നു. ശബരിക്ക് ശ്രീരാമന്‍ മോക്ഷം കൊടുത്ത കഥയും രാമായണത്തില്‍ ഉണ്ട്. കുലദൈവമായ ശാസ്താവിനെ ക്ഷത്രിയ